Koninklijk tafelen

Koninklijk tafelen

Vandaag Spirit of Winter Vandaag open

Tijdelijk geopend

Het Stallenplein is t/m 18 november geopend tijdens Spirit of Winter. Vanaf 15 december begint Winterpaleis Het Loo. Het paleis en de tuinen zijn gesloten. Voor scholen zijn er altijd mogelijkheden. Vanaf april weer BuitenGewoon Open!

Koninklijke tafel

Op Paleis Het Loo zag u jaarlijks rond de feestdagen prachtig gedekte tafels in het paleis. Een koninklijk diner was vroeger niet een kwestie van ‘even iets eten’. Als de vorst gasten had, dan was alles wat op tafel stond bedoeld om indruk te maken. Met de dure gerechten, gouden of porseleinen borden en kristallen glazen liet de vorst zien dat hij veel macht en geld had.

Á la Française

Á la Française

Er waren twee verschillende manieren van tafeldekken: à la Française en à la Russe. In de 17e eeuw werd aan het hof van Lodewijk de Veertiende (en dus ook aan de andere koninklijke hoven in Europa) de tafel gedekt à la Française (zoals aan het Franse hof). Bij deze Franse serveertechniek stonden de gerechten voor alle gangen vanaf de aanvang van het diner al op tafel. Op de foto ziet u borden met servetten en daaromheen de hele tafel vol met schalen. Het bestek en de glazen werden door bedienden aan de gasten gegeven.
Á la Russe

Á la Russe

In de 19e eeuw raakte à la Française uit de mode. De nieuwe manier werd à la Russe (op z’n Russisch). De gangen, bij grote diners soms wel meer dan twintig, bestonden uit één gerecht. De gerechten stonden niet meer allemaal tegelijk op tafel, maar werden per gang op een bord of een schaal door bedienden aangegeven. De bedienden legden het bestek en de glazen voor alle gangen van te voren naast de borden. Op de foto ziet u dat à la Russe er heel anders uitziet dan à la Française.
Het midden van de tafel werd versierd met indrukwekkende tafelstukken zoals kandelaars, spiegeltableaus en bloemen- of vruchtenschalen. Het diner werd geserveerd door lakeien onder supervisie van kamerdienaren en een huismeester. Gerechten werden aan de linkerzijde van gasten gepresenteerd, de dranken daarentegen werden vanaf de rechterkant ingeschonken. Per gang zetten ze schone borden vanaf links in en namen ze de vuile borden rechts uit. Soep en dranken serveerden ze vanaf buffetten. De à la Russe manier wordt vandaag de dag nog steeds toegepast.
Tafeldekken met precisie

Tafeldekken met precisie

De tafel wordt gedekt met damast (textiel met specifieke weeftechniek die, als ze uit een bepaalde hoek bekeken worden, een motief op een achtergrond zichtbaar maken). In het tafelkleed en de servetten is het Nederlands wapen geweven. Onder het tafelkleed plaatsen de dames van de linnenkamer eerst een zachte molton op de tafel om het geluid van het serviesgoed te dempen en de tafel te beschermen. Volgens een nauwkeurige tafelschikking worden eerst de sierstukken zoals bloemenvazen en kandelaars op spiegelplateaus gezet. Hierna worden de borden uitgemeten. De afstand tussen de borden is 65 cm voor de genodigden en 70 cm voor de vorst. Het Departement van de Hofmaarschalk, dat verantwoordelijk is voor de tafelschikkingen aan het hof, gebruikt speciale linialen om de afstand tussen alle borden identiek te houden.
Doe het zelf! - Bestek en glazen

Doe het zelf! - Bestek en glazen

Begin met het bestek aan de buitenkant, dat is voor de eerste gang. Opvallend is dat het bestek omgedraaid ligt (dit heet ‘dicht dekken’): zo was het wapen of monogram (het ‘logo’) van de koning goed te zien. Het bestek werd zo gedekt dat het gegraveerde wapen altijd zichtbaar was. Wederom om mee te pronken. De vorken, messen en de lepel voor het voor- en hoofdgerecht liggen naast het bord, de dessertlepel en -vork liggen altijd boven het bord. Tussen twee gasten staat een zoutvaatje met een lepeltje. Let ook op de vele glazen: voor water, witte wijn, rode wijn en zoete wijn bij het dessert.

Servetten vouwen

Wilt u uw koninklijk gedekte tafel helemaal compleet maken met bijbehorende gevouwen servetten? Bekijk de filmpjes en leer hoe simpel het is!

Tickets Webshop