Paleis Het Loo | Het Paleis

Het Paleis

In het hart van Nederland, aan de rand van Apeldoorn, ligt Paleis Het Loo. Sinds 1984 is dit voormalig Koninklijk Paleis na een grondige restauratie opengesteld voor publiek. De ingerichte kamers en zalen tonen hoe de Oranjes er 300 jaar lang woonden en werkten. De baroktuinen zijn symmetrisch aangelegd naar 17e eeuws voorbeeld en uniek in Nederland. In de loop van de 300 jaar waren er veel verschillende bewoners en onderging het paleis vele veranderingen.

De bouw

het paleis_plattegrond CDL ca 1685In 1684 kocht stadhouder Willem III het middeleeuwse jachtslot Het Loo (nu ‘Het Oude Loo’ genoemd) inclusief de omringende gebouwen, bossen, landerijen en waterlopen. Op deze plek wilde hij een nieuw jachtslot bouwen om te concurreren met buitenverblijven van andere Europese vorsten. Willem en zijn echtgenote Mary Stuart (later koningin Mary II) waren liefhebbers van architectuur en tuinkunst. Het ‘nieuwe’ Loo moest een fraaie zomerresidentie worden waar de stadhouder kon jagen en zijn hoge gasten vorstelijk kon ontvangen.

In 1686 waren het paleis en de tuinen zo goed als klaar. Drie jaar later, in 1689, werden Willem en Mary koning en koningin van Engeland, Schotland en Ierland en bij deze internationale status hoorde een groter paleis. Er kwam een uitbreiding van de tuinen en aan het paleis bouwde men vier paviljoens die het middendeel met de Oost- en de Westvleugel verbinden.

het paleis_vogelvlucht SchenckNa de dood van koning-stadhouder Willem III is het paleis door de opvolgende stadhouders, koningen en koninginnen gebruikt als jachtslot en zomerverblijf.

 

Het Witte Loo

In 1795 vluchtte Willem V, de laatste Oranje-stadhouder, naar Engeland. Het paleis en de tuinen raakten daarna in verval. In 1806 kwam het paleis in bezit van Lodewijk Napoleon, die door zijn broer Napoleon Bonaparte tot koning van Holland was aangesteld. Lodewijk Napoleon liet het uiterlijk van het paleis ingrijpend veranderen: het paleis werd grijs-wit gepleisterd, zo ontstond ‘Het Witte Loo’. Over de 17e eeuwse baroktuinen liet hij een landschapspark in romantische stijl aanleggen.

 

5A-Witte Loo Schelfhout_schoon

Terugkeer van de Oranjes

In 1813 kwam de zoon van vroegere stadhouder Willem V na een jarenlange ballingschap terug naar Nederland. In 1815 liet hij zich als koning Willem I inhuldigen. In dat jaar werd besloten Paleis Het Loo voortaan als zomerverblijf aan het staatshoofd ter beschikking te stellen.

 

Uitbreiding

het paleis_Paleis Het Loo ca 1960 foto H StokhuyzenIn 1911 werd het Corps-de-Logis (het middelste deel van het paleis) in opdracht van koningin Wilhelmina verhoogd met een extra verdieping. Aan de oostzijde zijn meerdere gebouwen bijgeplaatst (nu kantoorruimte). Door deze verbouwing is de oorspronkelijke symmetrie van het paleis deels verloren gegaan. In de Tweede Wereldoorlog werd het paleis bezet door Duitse militairen. Na de oorlog keerde koningin Wilhelmina terug naar Het Loo, dat ze als haar favoriete paleis beschouwde. Na haar aftreden in 1948 trok de oud-koningin zich terug op Het Loo en overleed er op 28 november 1962.

 

Laatste bewoners

het paleis_luchtfoto Het witte Loo ca2Prinses Margriet en Prof. mr. Pieter van Vollenhoven waren samen met hun vier zonen de laatste bewoners van het paleis. Zij woonden van 1967 tot 1975 in de Oostvleugel. Elk jaar met kerst is de kersttafel van prinses Margriet op Het Loo te zien.

 

Museum

In 1970 werd besloten om het paleis in te richten als museum en in 1977 startte men met de ingrijpende restauratie. Het uitgangspunt was om de buitenkant van het paleis weer terug te brengen in de oorspronkelijke 17e eeuwse staat. De 19e en 20e eeuwse toevoegingen werden verwijderd, zoals de extra verdieping van het Corps-de-Logis en de witte pleisterlaag. Ook de 17e eeuwse baroktuin werd opnieuw aangelegd. In 1984 is het museum geopend.

  • Het paleis in vogelvlucht door Schenck
    Het Witte Loo
    Het paleis
    plattegrond van het Corps de Logis ca. 1685
  • Luchtfoto van Het witte Loo ca. 1975
    Paleis Het Loo ca 1960
Het paleis in vogelvlucht door Schenck
foto vergroten
Het Witte Loo
Schelfhout
foto vergroten
Het paleis
plattegrond begane grond en eerste verdieping, 1695
foto vergroten
plattegrond van het Corps de Logis ca. 1685
foto vergroten
Luchtfoto van Het witte Loo ca. 1975
foto vergroten
Paleis Het Loo ca 1960
Foto: H. Stokhuyzen
foto vergroten