het servies

het servies van prinses Louise

Gesloten tot 14 november Gesloten tot 14 nov

woensdag 25 oktober 2017 / door Kristin Duysters

Het huwelijksservies van prinses Louise

Onlangs heeft Paleis Het Loo twee borden en twee schalen met prachtig beschilderde bloemen aangekocht uit het huwelijksservies van Prinses Louise van Pruisen en Prins Frederik van Oranje-Nassau, de jongere broer van Koning Willem II.

Statussymbool

Frederik der Nederlanden (1797-1881) en Louise van Pruisen (1808-1870) leerden elkaar kennen aan het Pruisische hof in Berlijn waar zijn ouders en grootouders in ballingschap verbleven. Al op jonge leeftijd raakte Frederik gesteld op zijn volle nicht Louise, een dochter van de Pruisische Koning Friedrich Wilhelm III, die de oudste broer was van Prinses Wilhelmina van Pruisen, de moeder van Prins Frederik. Bij Frederiks eerste huwelijksaanzoek werd de vijftienjarige Louise nog te jong bevonden, maar twee jaar later werd het aanzoek door haar familie goedgekeurd.

Op 21 mei 1825 trouwde het paar in Berlijn. Zoals het een Pruisische prinses betaamde, kreeg Louise voor haar huwelijk van haar vader een imposant eet- en dessertservies van ruim 450 delen. Met een dergelijk luxueus servies kon Louise diners organiseren in hun paleis in Den Haag en hun zomerverblijf Huis De Paauw in Wassenaar, die pasten bij haar status als lid van het Pruisisch koningshuis.

Netwerk

Terwijl Frederik een belangrijke rol vervulde binnen het Nederlandse leger en de Vrijmetselaarij waar hij zestig jaar grootmeester was, leefde Louise een leven in de coulissen, in de schaduw van haar man. Wel onderhield ze intensief hun internationale netwerk van vorsten via briefwisselingen met familieleden van het Pruisische, Zweedse en Russische hof, waar zij en haar echtgenoot graag geziene gasten waren.

Alhoewel Frederik en Louise bij het grote publiek inmiddels in de vergetelheid zijn geraakt, is Frederik van onmisbaar belang geweest voor de Nederlandse monarchie in de 19e eeuw. Hij was een echte pater familias die onvermoeibaar over een periode van meer dan zestig jaar steeds weer de verschillende leden van de Oranjefamilie bij elkaar wist te houden.

De 'KPM'

Prinses Louise was niet de enige die een porseleinen servies cadeau kreeg. Aan het Pruisische hof was het al sinds Koning Frederik de Grote in de 18e eeuw traditie om serviezen, kroonluchters en andere imposante stukken van porselein te laten produceren voor familie, bevriende vorstenhuizen en vooraanstaande personen. Daarvoor had Frederik de Grote in 1763 de noodlijdende Berlijnse porseleinfabriek opgekocht, vanaf toen de Königliche Porzellan-Manufaktur genoemd.

Het huwelijksservies van Louise gaat terug op het ‘Feldherren-servicen’ dat de fabriek rond 1819 in opdracht van Koning Friedrich Wilhem III produceerde als geschenk voor de belangrijkste legeraanvoerders van de Duitse Bevrijdingsoorlog tegen de Franse Keizer Napoleon. Het strakke, in empirestijl vormgegeven servies met vergulde randen is met steeds weer andere bloemen zó levensecht beschilderd dat je de bloemen van het bord zou willen plukken. Deze bloemendecoraties zijn typerend voor de Biedermeierperiode tussen 1810 en 1840. De grote stukken zijn beschilderd met stadsgezichten van Berlijn. Een van de hoogtepunten van dit kostbare servies zijn drie bewaard gebleven terrines. Staand op een groot voetstuk op klauwenpoten verheffen de terrines zich, rustend op figuren van leeuwen en bekroond met een vergulde Pruisische adelaar, boven de gedekte tafel.

Veiling

Het servies is uiteindelijk in bezit van Louise’s en Frederiks jongste dochter Prinses Marie von Wied terechtgekomen. Haar erfgenamen boden een groot deel van het servies in 1967 bij Sotheby’s in Londen ter veiling aan, waarna het over de wereld verspreid raakte. Paleis Het Loo bezat al twee stukken van het servies, maar met deze aankoop bij het Berlijnse veilinghuis Lempertz heeft het museum nu een klein ensemble van dit unieke servies. Het servies behoort tot de top van de koninklijke serviezen in Nederland en weerspiegelt het rijke hofleven met bijbehorende tafelcultuur van Frederik en Louise.

Tickets Webshop