Donald Trump vs

Donald Trump vs Willem III

Vandaag geopend: 10:00 - 17:00

BuitenGewoon Open

De stallen, tuinen, museumshop en de restaurants zijn geopend t/m 30 september. Het Stallenplein is met Kerst open van 15 december t/m 6 januari 2019. Het paleis is tot medio 2021 gesloten.

dinsdag 26 juni 2018

Donald Trump vs Willem III: wie is de koning van het fake news?

Donald Trump? Typisch Amerikaans.
Zijn gebruik van sociale media? Dat had eerder niet gekund.
Fake news? Echt iets van deze tijd.

Nou, niet dus. Want lang voordat iemand van Trump hoorde, kende Nederland al eerder een leider die effectief gebruik wist te maken van moderne communicatiemiddelen en de waarheid naar zijn hand zette. Alleen was dit in de Gouden Eeuw. En hij heette Willem III van Oranje-Nassau, stadhouder van bijna de gehele Republiek der Verenigde Nederlanden. Paleis Het Loo kent deze man goed: hij kocht in 1684 een vervallen kasteeltje op de Veluwe als uitvalsbasis voor de jacht. Twee jaar later bouwde Willem III op dat terrein een fors paleis dat bij zijn latere status zou passen: hij werd behalve stadhouder ook koning van Engeland. En aan zijn beeldvorming moest ook iets gedaan worden - dan maar  met fake news.

Dit zijn de acht redenen waarom Willem III de Donald Trump van de Gouden Eeuw was.

1. Hij gebruikte zijn vastgoed als graadmeter voor succes

“Het mooie aan mij”, zegt Donald Trump graag, “is dat ik zo rijk ben.” En dat zijn torens zo hoog zijn. Zo zei hij trots op dezelfde dag tegen de lokale tv dat de Twin Towers op 9/11 naar beneden kwamen dat een van zijn torens “nu de hoogste van de buurt” zijn.

Willem III dan. Neem deze afbeelding uit (waarschijnlijk) 1698 van Paleis Het Loo. “Kijk eens hoe geweldig het paleis is, wil deze prent ons doen geloven”, zegt conservator Hanna Klarenbeek. “En de gronden! Met tuinen tot aan de horizon. Of verder zelfs nog.” Maar het perspectief is vreemd en het paleis en de tuinen doen nu wel erg flink aan. Het doet denken aan de groothoeklens die makelaars op Funda gebruiken, of de filters op Instagram. “Slim hè. Geniaal.”

2. Hij benoemde het Grote Onrecht dat zijn volk aangedaan werd

De Fransen - katholieken immers - waren de grote vijand in die tijd en degene die dit vijandbeeld slim wist uit te spelen, had het volk op zijn hand. Neem deze prent uit 1672, met als sprekende titel: “Spiegel der France tyranny, gepleeght op de Hollantsche dorpen”. Overal vuur, mensen op de brandstapel, een lijk hangt aan de brug, een naakte weerloze vrouw wordt geslagen door een Fransman.

Het contrast is duidelijk. Fransen, die gruwelijke katholieken, zijn tirannen en ‘onze’ dorpen hebben daaronder te lijden: Make Hollant great again.

 

3. Hij zette zijn tegenstanders graag te te kijk

Willem III was een meester in het afschilderen van zijn tegenstanders als slecht, klein en moreel minderwaardig net zoals a certain someone. Vanzelfsprekend was de katholieke Koning Lodewijk XIV zijn logische opponent. De Fransman was natuurlijk veel te flamboyant, met al zijn goud en belust op macht. Klarenbeek: “De stadhouder komt er altijd het best vanaf.”

Oh, en net zoals Trump het nog steeds over Hillary Clinton heeft, deed Willem III dat met James II, de Engelse koning die door hem in de ‘Glorious Revolution’ werd verslagen. Willem III volgde hem op. De spotprenten bleven verschijnen.

4. Hij wierp zichzelf op als leider, of dat nou nodig was of niet

Willem III viel in 1688 Engeland binnen. Hij kon niet anders, vooral volgens hemzelf dan. De protestanten hadden zijn steun gevraagd en dus moesten de katholieken van de troon af, een soort drain the swamp. (Het lukte hem wel.) Met gespeelde tegenzin wierp hij zich op als redder van Engeland.

Donald Trump blijft zelf ook maar zeggen dat hij politiek he-le-maal niets vindt: “Politiek is wanstaltelijk. Goede mensen gaan niet bij de overheid werken.”

5. Hij begreep de macht van bankiers

Net zoals Donald Trump zijn kabinet volzette met miljardairs en Wall Street-bestuurders, wist Willem III zich van de steun van de bankiers te verzekeren. Hij maakte het mogelijk dat de Bank of England werd opgericht. Dit zorgde voor een stabiel geldverkeer (en goede verdiensten van de financiële sector).

 

Geschiedenis van Het Loo

In 1684 kocht stadhouder Willem III het middeleeuwse jachtslot Het Loo (nu ‘Het Oude Loo’ genoemd) inclusief de omringende gebouwen, bossen, landerijen en waterlopen. Momenteel is het paleis wegens Vernieuwing & Verbouwing gesloten, maar u kunt toch hieronder even binnenkijken! Meer zien?

De Staatsietrap

6. Hij begreep dat beelden krachtiger kunnen zijn dan woorden

Neem zijn intocht in Londen. Klarenbeek twijfelt aan het waarheidsgehalte van wat we zien. Waren er echt zoveel mensen op straat? En Willem III is heel strategisch geplaatst, zo vlak voor Whitehall Palace, waar de Britse koningen eeuwenlang woonden. De symboliek is duidelijk.

Denk eens terug aan Trumps intocht in Washington, zijn inauguratie. Ondanks de luchtfoto’s van lege plekken in het publiek en tegenvallende cijfers van het gemeentelijk vervoerbedrijf blijft het Witte Huis erbij: “Dit was het grootste publiek dat ooit een inauguratie heeft gezien, punt uit”.

7. Hij maakte slim gebruik van social media

Willem III twitterde misschien niet zelf en hij hield ook geen liveblog bij, maar hij had wel iemand altijd in zijn buurt die semi-live verslag deed van alle geweldige veldslagen die de koning voerde of de heldhaftige intochten in allerlei steden.

Deze graveur was Romeyn de Hooghe. Hij zat dicht op het nieuws, reisde mee met de koning en maakte ter plekke gravures en spotprenten, die meteen gedrukt konden worden. Ze bestonden vaak uit verschillende tekeningen die bij elkaar op een vel afgedrukt werden en vormden zo een verhaaltje; niet eens zoveel anders dan Instagram Stories.

Ook de verspreiding van dat ‘nieuws’ had wel iets weg van hoe we tegenwoordig vriend en vijand informeren en heel precies getarget aanspreken. De prenten van Romeyn de Hooghe werden vooral verspreid onder de edelen en hoge heren in Amsterdam, die op zijn zachtst gezegd geen fan waren. Conservator Klarenbeek: “Iedereen die enige hang had naar macht - en dat waren er nogal wat in de Republiek - kreeg zo Willems successen te zien.”

8. Hij bleef ongrijpbaar

Hoezeer Willem III ook actief de publiciteit zocht, over zichzelf liet hij niet veel los. “De man Willem III is niet te kennen”, zegt hoofdconservator van Paleis Het Loo, Johan de Haan. “Wij snappen hem niet. Was hij nou homoseksueel of hield hij juist veel vrouwen? Was hij een groot militair of een berekenende opportunist? Niemand die hem echt kent.”

Tickets Webshop