Wilhelmina

cilinderpianO van Wilhelmina

donderdag 08 juli 2021 / door Kristin Duysters

De Cilinderpiano van Wilhelmina

Muziek heeft ons verlichting gebracht bij het thuiszitten tijdens de corona lockdown. Ook koningin Wilhelmina was zich bewust van de positieve werking die muziek op het gemoed kon hebben. Na haar troonafstand in 1948 trok zij zich terug op haar lievelingspaleis, Paleis Het Loo. Hier leefde ze haar laatste jaren, totdat zij in 1962 overleed. Eenzaam maar niet alleen.

Theepartijtje met muziek

Max Kohnstamm, haar particulier secretaris tussen 1945-1948, was met zijn jonge gezin getuige hoe Wilhelmina genoot als er mensen met kinderen op bezoek kwamen. Na haar troonafstand kreeg hij een uitnodiging om tijdens de schoolvakantie thee te komen drinken op Het Loo. Toen zij aankwamen, stond er niet alleen thee met allerlei heerlijkheden klaar, maar had Wilhelmina ook een draaiorgeltje van de zolders van Het Loo naar beneden laten komen. Max Kohnstamm memoreerde: 'Ons theebezoek werd begeleid door donderend lawaai van dit draaiorgeltje, dat er toe bijdroeg die middag voor de kinderen tot een feest te maken dat zij zich altijd zullen herinneren.'

Wilhelmina met haar honden in 1956

Wilhelmina op 75-jarige leeftijd met haar honden op Paleis Het Loo, maart 1956, collectie Paleis Het Loo, fotograaf Hans Stokhuyzen.

Cadeau

Welk draaiorgeltje dit geweest is, is niet bekend. Wel is er in de paleiscollectie een kleine cilinderpiano bewaard gebleven met twee muziekcilinders. Als je van boven naar beneden de panelen verwijdert, kan de cilinder er uitgetild worden en verwisseld worden met de andere cilinder. Met de handgrepen aan de zijkant kan de piano gemakkelijk ergens naar toe gedragen worden. Wanneer er vroeger aan één van de twee hendels gedraaid werd, kwam er zwierende en opzwepende pianomuziek uit: walsen, polka’s en mazurka’s (een soort Poolse walsen), quadrilles en marsen. Wie weet is het deze piano geweest die die middag dienst heeft gedaan. De piano is geproduceerd door de gerenommeerde pianobouwer Vittorio Giulliano uit Napels. Wilhelmina kreeg deze als kind cadeau van haar vader, koning Willem III.

De cilinderpiano van Wilhelmina

Cilinderpiano, Vittorio Giuliano, Napels, ca. 1880-1890, collectie Paleis Het Loo, fotograaf Tom Haartsen.

Zwierend en opzwepend

Bekijk de video van de Devil's (Tuefel's) March by Franz von Suppe om de sfeer van het theepartijtje te proeven en beluister een stuk uit de opera ‘Der Teufel auf Erden’ (1878) van de Oostenrijkse componist Franz von Suppé (1819-1895) van wie meerdere muziekstukken op de cilinderpiano van Wilhelmina staan (hier in een pianola-uitvoering uit 1916).

De piano is inmiddels weer terug in het paleis en zal na de heropening in 2022 in het speelkamertje van koningin Wilhelmina te bewonderen zijn.

Met dank aan Marieke Lefeber, Museum Speelklok, Utrecht.

Zien & doen

Muziek op zondag

Muziek in de Paleistuin

26 september

Op 19 september speelt het Helikon Quartet in de Paleistuin.
zomerdagen verhalenpodia Emma

Vertelpodia

20 augustus - 26 september

Elk weekend. We vertellen verhalen over de bijzondere auto’s en rijtuigen én leuke weetjes over de mooie, 17e eeuwse Paleistuin.
Prinsen- en Prinsessendag 2020

Zomerdagen

17 juli - 29 augustus

Zomerdagen in de schoolvakantie. Van vrijdag t/m maandag een programma boordevol activiteiten voor de hele familie!
Tickets Webshop