Paleis Het Loo | Aanwinsten uitgelicht

Aanwinsten uitgelicht

donderdag 2 februari 2017 / door Hanna Klarenbeek

Afgelopen jaar heeft Paleis Het Loo haar collecties kunnen uitbreiden met diverse schenkingen, bruiklenen en aankopen. Een aantal tonen we vanaf februari in de Aanwinstenkamer.

Koninklijke nachtjapon

Een van de meest bijzondere aanwinsten uit 2016 is een nachtjapon uit circa 1895 gedragen door Koningin Wilhelmina. Er is bijna geen nachtkleding in de collectie koninklijke kleding bewaard gebleven. Daarom is deze nachtjapon van ragfijn linnen, versierd met Engelse of Zwitserse borduursels, een bijzondere aanwinst voor Paleis Het Loo.

Links van de knoopsluiting is een  gekroonde ‘W’ geborduurd. Dit monogram komt ook voor op een aantal kruikenzakken in de collectie van Paleis Het Loo. Het is daarmee aannemelijk dat de nachtjapon van Koningin Wilhelmina was. De maker is niet bekend, maar rond deze tijd werkten aan het hof meerdere naaisters die de nachtjapon hebben gemaakt of alleen het monogram hebben geborduurd. Verder kregen de vrouwenverenigingen ‘Arbeid Adelt’ en ‘Tesselschade’ regelmatig opdrachten voor dit soort koninklijk borduurwerk.

Onderscheidingen van een hofdame

Ook tonen we enkele buitenlandse onderscheidingen van Maria Cornelia Carolina Nahuys-Wijnen (1927-2015). Deze werden door haar erven werden geschonken aan het Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden dat onderdeel is van Paleis Het Loo. Mevrouw Wijnen trad op 1 januari 1960 toe tot de koninklijke hofhouding als particulier secretaresse van Prinses Beatrix en ook van Prinses Irene (tot zij in 1964 trouwde). Na het huwelijk van Prinses Beatrix werd ze ook particulier secretaresse van Prins Claus. In januari 1972 stopte ze als particulier secretaresse, maar een maand eerder was ze benoemd als hofdame van Prinses Beatrix. Dit bleef ze tot 1985.

Als particulier secretaresse en als hofdame vergezelde mevrouw Nahuys-Wijnen Prinses – en later Koningin – Beatrix bij staatsbezoeken. Ze was ook aanwezig wanneer Koningin Beatrix andere staatshoofden in Nederland ontving. Het was gebruikelijk dat zij dan ook een onderscheiding kreeg van het gastland of het bezoekende land. Zo werd zij benoemd in de ridderorden van Denemarken, Noorwegen, Oostenrijk, Spanje, Ethiopië, Iran, Kameroen en Thailand. Soms kreeg ze behalve een onderscheiding ook een cadeau. Deze zilveren poederdoos ontving ze in 1963 van de eerste minister van Thailand. De poederdoos is gegraveerd met Oosterse dier- en bloemmotieven.

Een gelukkig huwelijk?

Naast deze schenkingen deden we het afgelopen jaar ook verschillende aankopen. Mede dankzij de vele donaties ter gelegenheid van het afscheid van hoofdconservator dr. Johan Carel Bierens de Haan konden wij een fraai schilderij van de schilders Cornelis Lieste en Charles Rochussen aankopen.

Volgens een oud briefje achterop het schilderij zijn hier Koning Willem III en zijn echtgenote Koningin Sophie in de omgeving van Het Loo afgebeeld. Het afgebeelde heidelandschap is in de buurt van Paleis Het Loo in overvloed te vinden en de koning en de koningin gingen graag in de omgeving paardrijden. Toch is het maar de vraag of deze scène daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Het huwelijk was niet erg gelukkig. In 1855 scheidde het echtpaar van tafel en bed. Alhoewel ze officieel getrouwd bleven, werden ze nauwelijks meer samen in het openbaar gezien. Dit schilderij is rond 1860 gemaakt en hoogstwaarschijnlijk hebben de schilders de werkelijkheid mooier weergegeven dan deze in werkelijkheid was.

Dit is slechts een kleine greep uit het gevarieerde aanbod schilderijen, prenten, penningen en objecten van kunstnijverheid dat we dit jaar tonen. De Aanwinstenkamer vindt u in de Oostvleugel, bereikbaar via het voorplein. De Oostvleugel is vanaf 13.00 uur geopend.

  • Nachtjapon gedragen door koningin Wilhelmina
    Een detail van het geborduurde monogram van de nachtjapon van koningin Wilhelmina
    Orde van Isabella de Katholieke, Spanje (Derde Restauratie);
  • De poederdoos die mevrouw Nahuys-Wijnen in 1963 ontving tijdens het staatsbezoek aan Thailand, 1963
    De poederdoos die mevrouw Nahuys-Wijnen in 1963 ontving tijdens het staatsbezoek aan Thailand, 1963
    Koning Willem III en koningin Sophie te paard op Het Loo
Nachtjapon gedragen door koningin Wilhelmina
foto: Tom Haartsen
foto vergroten
Een detail van het geborduurde monogram van de nachtjapon van koningin Wilhelmina
foto: Tom Haartsen
foto vergroten
Orde van Isabella de Katholieke, Spanje (Derde Restauratie);
deze onderscheiding ontving mevrouw Nahuys-Wijnen ter gelegenheid van het staatsbezoek dat de koning en koningin van Spanje in maart 1980 brachten aan Nederland (collectie Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden, foto: Tom Haartsen)
foto vergroten
De poederdoos die mevrouw Nahuys-Wijnen in 1963 ontving tijdens het staatsbezoek aan Thailand, 1963
collectie Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden, foto’s: Tom Haartsen
foto vergroten
De poederdoos die mevrouw Nahuys-Wijnen in 1963 ontving tijdens het staatsbezoek aan Thailand, 1963
collectie Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden, foto’s: Tom Haartsen
foto vergroten
Koning Willem III en koningin Sophie te paard op Het Loo
Cornelis Lieste en Charles Rochussen, ca. 1860
foto vergroten