Werk in uitvoering: renovatie van de Benedentuin, inclusief Konings- en Koninginnetuin (2012–2015) in opdracht van de Rijksgebouwendienst.

De Benedentuin, Konings- en Koninginnetuin zijn sinds de aanleg in de jaren tachtig nooit gerenoveerd en dringend aan groot onderhoud toe. Eind 2011 is bekend geworden dat het ministerie van OCW de nodige financiële middelen hiervoor beschikbaar stelt. Eerst worden de Konings- en Koninginnetuin onder handen genomen (2012-2013), daarna in twee etappes de Benedentuin (2013-2014 en 2014-2015).
In deze renovatie wordt het volgende gedaan:
- ondergrondse beregeningsinstallatie wordt vernieuwd.
- de bodem wordt vervangen.
- de versleten kunststofbanden (hosthaliet) worden vervangen door cortenstaal
- patronen in de parterres worden met moderne technieken uitgezet en verfijnd.
- de buxus wordt vervangen door een een Japanse ligustersoort.
- de beplanting wordt aangepast aan nieuwe inzichten.

Daarnaast wordt hard gewerkt aan de restauratie en vervanging van de bassins van de Venus- en de Herculesfontein in de Benedentuin.
Bij de reconstructie van de Hollandse baroktuinen van Paleis Het Loo, uitgevoerd in de jaren tachtig onder leiding van ingenieur J.B. baron van Asbeck, zijn de Venus- en Herculesfontein beiden gereconstrueerd op de oude fundaties. Juist van waterlopen, bassins en mozaïekwerken waren er gelukkig restanten van de oorspronkelijke aanleg bewaard gebleven die als basis dienden. Daarnaast is er gebruik gemaakt van de beschrijvingen in reisverslagen en van het verslag van William Harris. De bassins zijn destijds echter uitgevoerd in beton.
De fonteinbakken lekken nu beiden en ook het leidingwerk is hard aan vervanging toe. Deze renovatie geeft gelijk de mogelijkheid om de restauratie uit te voeren in natuursteen, zoals beschreven in het reisverslag van Harris.

TUINEN VAN PALEIS HET LOO
Kenmerkend voor de zogenaamde formele tuin in de 17de eeuw is de strakke symmetrische aanleg. Zo ook op Paleis Het Loo. Rond de middenas is een aantal bloemperken (broderieparterres) gegroepeerd, ingevuld met geschoren buxushaagjes in decoratieve patronen. De randen (rabatten) zijn opgevuld met een keur aan vaste en éénjarige bloemen en planten, afgewisseld door in model geknipte jeneverbesstruiken, zo kenmerkend voor de Veluwe. De vaak zeldzame gewassen werden door de West-Indische en Oost-Indische Compagnieën van heinde en ver voor Willem III en Mary II meegebracht.

De opzet van een tuin als deze moet worden gezien als een per seizoen wisselende bloemen- en plantententoonstelling. Vandaar ook dat de bloemen niet groepsgewijs maar individueel zijn aangeplant, om elke soort goed uit te laten komen.
Opzij van het paleis bevinden zich de privé-tuinen van Willem III en Mary II: de Konings- en Koninginnetuin. In die van Mary staat tussen mei en oktober een belangrijke collectie eeuwenoude citrusbomen in kuipen opgesteld, waarvan de bloeiwijze, oranjeappels en oranjebloesem, symbool staat voor het gelijknamige Huis van Oranje.

Fonteinen
Tegenover de bescheiden omvang van de tuinen van Het Loo in vergelijking met die van Versailles, stond de reputatie van de waterwerken, die hier permanent vers water spoten door toevoer van hooggelegen grondwater uit de naburige heuvels. Bovendien was de Koningssprong achterin de Boventuin met zijn 13 meter de hoogst spuitende fontein van Europa. De fonteinen zijn in bedrijf van april tot en met oktober.

Tuinbeelden
De tuinbeelden, goden en godinnen uit de Griekse mythologie hebben alle te maken met de bloei en groei van de tuin en verheerlijken de prestatie om zo´n lusthof aan te leggen in een oorspronkelijk dorre heidevlakte. Centraal staat daarbij Venus, de godin van de liefde, als drijvende kracht achter dit alles.

Een tuin voor alle seizoenen
Een deel van de beplanting op Het Loo wisselt jaarlijks, zowel in de lente als in de zomer. Een zo nauwkeurig mogelijke reconstructie van de oorspronkelijke situatie is nagestreefd. Tegenover de kleurenpracht van de bloemen in de lente, zomer en vaak ook nog de herfst, staat het bijzondere effect van sneeuw op de decoratieve patronen van de buxusparterres in de winter.
Het mooiste zicht op de tuinen heeft men vanaf de omringende taluds en natuurlijk vanaf het paleisdak, het laatste uitsluitend mogelijk op woensdagen in juni, juli en augustus.

Een bezoek aan Paleis Het Loo wordt door de tuinen een bijzondere belevenis, al was het alleen maar om de producten van die tuinen in historisch geschikte boeketten terug te zien in de paleisvertrekken.